کوله‌پشتی معمول‌ترین وسیله حمل دفتر و دیگر وسایل مورد نیاز به مدرسه است. به عبارتی کیف یا کوله‌پشتی همراه همیشگی کودکان در طول سال تحصیلی است. وقتی این وسیله سنگین باشد، کودک بیش از حد پشت را قوسدار می‌کند و یا سر و تنه را به جلو خم می‌کند تا بتواند وزن آن را تحمل کند. به علاوه ممکن است پشت کودک بیش از حد به عقب کشیده شود و گودی کمر او زیاد شود، وضعیت بدنی او تغییر شکل می‌دهد و رو به جلو، با کمر پیچ خورده یا متمایل به یک سمت می‌شود.
مسئول واحد توانبخشی بیمارستان نفت گچساران درد گردن، کمردرد، گودی کمر، انحراف در ستون فقرات، انحناهای غیرطبیعی ستون فقرات، ایجاد فاصله میان مهره‌ها، ابتلا به دردهای عصبی، شانه های نامتقارن، ناهنجاری‌های قامتی و حتی در مواردی آسیب به رشته‌های عصبی را از جمله آسیب‌ها و مشکلات کوله‌پشتی نامناسب عنوان کرد.
فاطمه محمدپور در گفتگو با خبرنگار پایگاه روابط عمومی بهداشت و درمان صنعت نفت گچساران گفت: همچنین کشیدگی حاصل از حمل کوله‌پشتی، باعث آسیب‌های گذرا و یا حتی ماندگاری در ریشه‌های عصبی شانه و دستها و همچنین ریشه‌های عصبی گردن خواهد شد.
این فیزیوتراپیست افزود: به همین جهت با تهیه یک کوله‌پشتی مناسب و آموزش نحوه صحیح استفاده از آن به دانش‌آموز می‌توان از بسیاری از اختلالاتی که ممکن است در آینده برای او به وجود آید به نحو مؤثری پیشگیری کرد.
چرا کوله‌پشتی مهم است؟
وی به مهم بودن کوله‌پشتی اشاره و بیان کرد: کودکان و نوجوانان در سال‌های مدرسه روزانه ساعت‌ها کوله به دوش دارند. درون این کوله‌ها کتاب‌ها، دفترها، قمقمه آب و حتی وسایل شخصی جای می‌گیرد. اگر وزن کوله زیاد باشد یا درست بسته نشود، فشار زیادی به عضلات شانه، گردن و کمر وارد می‌شود. ستون فقرات که هنوز در حال رشد و شکل‌گیری است، نمی‌تواند بار اضافه را به‌خوبی تحمل کند و همین امر در طولانی‌مدت منجر به مشکلاتی مانند قوز پشت، دردهای مزمن کمر و حتی تغییر شکل بدن خواهد شد.
خصوصیات ظاهری یک کوله‌پشتی مناسب
محمدپور در ادامه به ویژگی‌های یک کوله‌پشتی خوب اشاره کرد.
۱- کوله‌پشتی باید از سبک‌ترین جنس و با دوام و از نوع قابل شستشو انتخاب شود.
۲- اندازه کوله باید متناسب با سن و جثه دانش‌آموز باشد.
3- کوله حتما پدهایی در ناحیه شانه، پشت و سینه‌ها داشته باشد، زیرا شانه‌ها محل عبور عروق خونی و رشته‌های عصبی مهم هستند.
4- کوله شامل کمربندهای اضافی (کمربند سینه‌ای و کمربند لگنی) باشد تا هم حمایت اضافی ایجاد کند و هم وزن را از شانه و کمر به لگن انتقال دهد. کوله‌هایی که دارای یک بند در قسمت قفسه سینه یا دور کمر هستند، مطمئن‌تر از سایر کوله‌ها هستند و سلامت سر، گردن و کمر فرد را تضمین می‌کنند.
5- کوله باید شامل جیب‌ها و فضاهایی متناسب با نوع استفاده باشد تا سبب تقسیم وزن اشیاء و نگهداری آنها در جای امن و دسترسی آسان به وسایل شود.
6- کوله‌هایی که دارای بالشتک در محل قرارگیری بند روی شانه‌ها هستند، مناسب‌ترند؛ چراکه بندهای بدون بالشتک در زمان استفاده با فرو رفتن در شانه موجب اعمال فشار زیاد روی شانه‌ها و درد در آنها می‌شوند. 7- کوله را زمان خرید حتما امتحان کنید (چند کتاب داخل آن قرار دهید و دانش آموز در مسافتی آن را پوشیده و راه برود.)
چگونگی استفاده صحیح از کوله‌پشتی
این فیزیوتراپیست در ادامه از چگونگی استفاده صحیح از کوله‌پشتی گفت.
۱- از نگه داشتن کیف و کوله پشتی در دست خودداری کنید.
۲- کوله پشتی باید توسط هر دو بند آن استفاده شود. قرارگیری بندهای کوله بر روی یک شانه منجر به توزیع نامناسب و نابرابر وزن در یک طرف بدن و در نتیجه گرفتگی عضلات به ویژه عضلات گردن و ایجاد درد در آنها خواهد شد. از طرف دیگر باعث وارد کردن فشار زیاد به طور نامتناسب و غیرهمسان به یک سمت شده و موجب انحنای غیر طبیعی در ستون فقرات می شود.
3- بندهای کوله پشتی باید به طور متقارن تنظیم شده باشند. عدم تقارن دو تسمه موجب بر هم خوردن تعادل بدن می‌شود.
4- حتماً به محل قرارگیری کوله روی پشت دقت کنید، کوله پشتی باید بین دو کتف بیفتد تا ستون فقرات صاف بماند و فرد مجبور نشود برای حمل آن به جلو متمایل شود یا شانه‌ها را عقب بدهد. دو بند کوله پشتی نیز باید روی سینه قرار گیرند.
5- کوله پشتی باید تا حد امکان به پشت فرد بچسبد و از معلق نگه داشتن آن خودداری شود.
6- به دانش‌آموز بیاموزید که کوله پشتی را درست روی زمین بگذارد و بردارد. توصیه می شود هنگام بلند کردن کوله پشتی به جای کمر، زانوها خم شوند و زمانی که کوله را روی شانه های خود می‌اندازند، آن را با هر دو دست خود بردارند.
7- به دانش‌آموز آموزش دهید که کوله پشتی را تا حد امکان به پشت خود بچسباند و از معلق نگه داشتن آن خودداری نماید. همچنین باید از نگه داشتن کیف و کوله پشتی در دست یا بر روی شانه ها در سر صف جلوگیری شود.
8- دانش‌آموز را تشویق کنید که فقط کتاب های مورد نیازش را با خود به مدرسه ببرد، نه وسایل غیرضروری و هرچه کتاب و دفتر دارد.
9- روش صحیح حمل کوله پشتی و مضرات استفاده نادرست از آن را به دانش آموز توضیح دهید.
10- اگر کودک‌تان دچار درد در نواحی کمر، پا و دست شده است، بهترین کار مشورت با پزشک متخصص است.