روز جهانی غذا، هنگامهای است که ضرورت آگاهی بخشی درباره مصرف بهینه و مناسب مواد غذایی را به همگان یادآوری میکند تا ساکنان این کره خاکی در اتحادی بینالمللی برای دستیابی به این هدف مهم دست به دست هم دهند و تغذیه سالم را در سفرههای خود بگنجانند.
به گزارش پایگاه روابط عمومی بهداشت و درمان صنعت نفت گچساران؛ سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۵ پیشنهاد کرد ۱۶ اکتبر هر سال بهعنوان "روز جهانی غذا"به منظور توجه دادن جهانیان به مسئله مهم غذا انتخاب شود، ولی تصویب این روز به عنوان روز جهانی غذا در نوامبر ۱۹۷۲ در بیستمین کنفرانس کشورها و با حضور اعضای "سازمان خوار و بار و کشاورزی «FAO» توسط دکتر پال رومانی وزیر بهداشت مجارستان به عنوان ریاست وقت این کنفرانس اعلام شد. از آن به بعد هر سال ۱۵۰ کشور جهان این روز را برای توجه دادن جهانیان به سایه سیاه فقر و گرسنگی معطوف داشتهاند.
از سال ۱۹۷۲ تاکنون هر سال عنوانی برای این روز توسط فائو انتخاب میشود تا در بین کشورها در زمینههای مرتبط مانند سوءتغذیه، گرسنگی و پیدا کردن راهحلها در سطح جهان و منطقه بحث و تبادلنظر صورت گیرد و اقدامات موثری برای کاهش تعداد گرسنگان صورت گیرد.
هدف از این نامگذاری نیز تاکید بر ضرورت رسیدگی به چالشهای گرسنگی و سوءتغذیه و حمایت از دسترسی برابر به غذا و آب خوب برای همه و افزایش آگاهی در این زمینه، تشویق به تغییر سیاستها و مشارکت جامعه برای ایجاد یک سیستم غذایی انعطافپذیر و پایدار است.
در تعاریف موجود «غذا» به هر مادهای گفته میشود که برای تأمین حمایت غذایی و انرژی برای یک موجود زنده مصرف میشود. «غذا» همچنین یکی از حقوق اولیه بشر نیز محسوب میشود و بر اساس آنچه سازمان ملل عنوان کرده است، غذا نه یک امتیاز بلکه بهعنوان یک حق به رسمیت شناخته میشود. بر اساس آمار موجود یک سوم جمعیت جهان با ناامنی غذایی مواجه هستند.
شعار روز جهانی غذا در سال ۲۰۲۴ “حق برخورداری از غذا برای یک زندگی بهتر و آیندهای روشنتر” "Right to Food for a Better Life and a Better Future." است.
این پیام قدرتمند بر حق اساسی انسان برای تغذیه کافی و نقش حیاتی غذا در شکل دادن به حال و آینده بشر تأکید میکند. این حق فراتر از فقدان گرسنگی است و شامل موارد زیر میشود:
تنوع: دسترسی به طیف گستردهای از گزینههای غذایی
تغذیه: مصرف غذاهای تأمینکننده مواد مغذی ضروری
مقرون به صرفه بودن: توانایی خرید غذاهای ضروری
دسترسی: دسترسی فیزیکی به منابع غذایی
ایمنی: اطمینان از عاری بودن غذاهای موجود از آلایندههای مضر
سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) با این شعار خواستار داشتن حق یک رژیم غذایی متنوع و غنی از مواد مغذی است که برای همه مقرونبهصرفه، در دسترس و ایمن باشد.
درک مفهوم حق غذا
درک اهمیت موضوع روز جهانی غذا در سال ۲۰۲۴ و چالشهای جاری در امنیت غذایی جهانی بسیار مهم است. کشاورزان جهان غذای کافی برای تغذیه جمعیتی بیشتر از جمعیت جهان تولید میکنند، اما گرسنگی همچنان ادامه دارد. حدود ۷۳۳ میلیون نفر در جهان به دلیل شوکهای آبوهوایی مکرر، درگیریها، رکود اقتصادی، نابرابری و همهگیریها با گرسنگی مواجه هستند. گروههای فقیر و آسیبپذیر، بهویژه در خانوارهای کشاورزی بار سنگین این چالشها را متحمل میشوند که منعکسکننده نابرابریهای رو به گسترش بین و داخل کشورها است.
غذا سومین نیاز اساسی انسان بعد از هوا و آب است، به این معنا که همه حق دارند غذای کافی داشته باشند. واژه کلی غذا مخففی برای تنوع، تغذیه، مقرونبهصرفه بودن، دسترسی و ایمنی خوراک است. در اصل همه جهانیان این حق را دارند که به غذاهای متنوع و مغذی موجود در مزارع، تورهای ماهیگیری و بازارها دسترسی داشته باشند. حال آنکه بیش از ۲.۸ میلیارد نفر در جهان توانایی دسترسی به یک رژیم غذایی سالم را ندارند.
کشورهایی با بیشترین هدر رفت غذا در سال ۲۰۲۴
چین
میزان ناخالص ضایعات غذایی در چین از ۹۱ میلیون تن فراتر رفته است. البته مقادیر زیاد ضایعات غذایی گزارش شده توسط این کشور هرچند قابلتوجه است، اما برای پرجمعیتترین کشور جهان چندان تعجبآور نیست.
هند
میزان ناخالص ضایعات غذایی برای هند بیش از ۶۸ میلیون تن است، اما تقریباً مانند چین، تعداد خالص جمعیت هند بهطور شگفتانگیزی منجر به مقادیر بیشتری از مواد غذایی استفادهنشده میشود.
ایالات متحده
میزان ناخالص ضایعات مواد غذایی در ایالات متحده بالای ۱۹ میلیون تن است. ضایعات غذایی برای قدرتمندترین کشور روی زمین به معنای بزرگترین مصرفکننده غذا بودن در جهان است.
ژاپن
ژاپن سرزمینی پرجمعیت و میزان ناخالص ضایعات مواد غذایی در آن بیش از ۸ میلیون تن است.
آلمان
میزان ناخالص ضایعات مواد غذایی در آلمان بالای ۶ میلیون تن است. دلیل ضایعات غذایی بیش از حد آلمان و چندین کشور اروپایی دیگر، اندازه و ثروت آنها محسوب میشود.