"اسکیزوفرنی" بیماری که ۲۴ میلیون نفر را درگیر کرده

به گزارش پایگاه روابط عمومی بهداشت و درمان صنعت نفت گچساران؛ روز جهانی اسکیزوفرنی World Schizophrenia Day هر سال در ۲۴ می مصادف با چهارم خردادماه برگزار می‌شود، هدف از گرامیداشت این روز، گسترش آگاهی در مورد این بیماری و به طور کلی ریشه کن کردن افسانه ها و خرافات در مورد بیماری های روانی است.

موضوع روز جهانی اسکیزوفرنی در سال 2024 "تجلیل از قدرت مهربانی جامعه" در نظر گرفته شده است. این موضوع ضرورت ایجاد یک محیط فراگیر و حمایتی برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی با تمرکز بر توانمندسازی، تاب آوری و مشارکت اجتماعی را برجسته می‌کند. 

اسکیزوفرنی نوعی بیماری است که مبتلایان به آن همواره مورد اجحاف قرار می‌گیرند و انگشت‌ها به‌سمت آنان قرار دارد، به همین دلیل هرگز صحبتی از آن نمی‌شود و بازنمایی دقیقی از آن در رسانه‌ها وجود ندارد. روز جهانی اسکیزوفرنی World Schizophrenia Day  برای مبارزه با برچسب زدن به این افراد و آسان‌تر کردن جست‌وجوی منابع مختلف به‌منظور دریافت کمک برای مردم ایجاد شده است. این امر چالش‌هایی را که هزاران نفر از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی در سراسر جهان هر روز با آن دست و پنجه نرم می‌کنند را بازگو می‌کند.

اسکیزوفرنی یک اختلال روانی است که با علائم روان‌پریشی مداوم هم‌چون توهمات شنیداری یا بصری، تفکر هذیانی، جدایی از واقعیت و افکار و رفتار آشفته مشخص می‌شود. به‌طور معمول فرد مبتلا در اوایل دهه بیست زندگی خود شروع به نشان دادن علائم این می‌کند، اما در موارد نادر، علائم می‌تواند در اوایل کودکی ظاهر شود. این اختلال حدود ۲۴ میلیون نفر را در جهان تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، اما افراد مبتلا به آن تا زمانی که به پزشک مراجعه نکنند، از وضعیت خود آگاه نیستند.

اسکیزوفرنی به دسته‌های نامتمایز، کاتاتونیک، باقی‌مانده، آشفته و پارانوئید طبقه‌بندی می‌شود و یک اختلال قابل درمان است. بیماران با دارودرمانی و روان‌درمانی مناسب علائمی از بهبود را نشان می‌دهند و می‌توانند در صورت دریافت درمان مناسب، زندگی عادی خود را مدیریت کنند.

با این حال بسیاری از مردم هنوز به دنبال دریافت کمک نیستند. اغلب آن‌ها نیز به جای دریافت مراقبت، به دلیل شرایط خود از انگ اجتماعی رنج می‌برند. به همین دلیل است که روز جهانی آگاهی از اسکیزوفرنی معرفی شد تا بیماران، خانواده‌ها و دوستانشان، همچنین همه افراد در سراسر جهان بتوانند در مورد این اختلال اطلاعات بیشتری کسب کنند و بدانند در صورت لزوم چگونه کمک‌های لازم را ارائه دهند. اکثر مبتلایان نیز منزوی و درون‌گرا هستند.

امکان ابتلا به این بیماری تقریبا در تمام طول عمر وجود دارد و شایع ترین سن آن 15 تا 30 سالگی است و بیشتر در کسانی دیده می‌شود که در اقوام درجه یک یعنی برادر، خواهر و یا پدر و مادر، بیماری مشابه وجود دارد اما این به معنی ابتلای حتمی کسی که با فرد مبتلا رابطه خونی دارد، نیست.

اعتقادات غلط (هذیان )، توهمات، انکار بیماری، کناره گیری از اجتماع، اختلال خواب، اختلال هیجان و رفتارهای عجیب و غریب از نشانه‌های این بیماری است.

• در حال حاضر حدود ۲۰ میلیون نفر در سراسر جهان به این اختلال مبتلا هستند.

• سکیزوفرنی معمولا به صورت تحریف در تفکر، درک، احساسات و رفتار مشخص می‌شود. این افراد معمولا صداهایی می‌شوند و تصاویری می‌بینند که در واقعیت وجود ندارد و معمولا توهمات ثابت و غلطی دارند که روی آن پافشاری می‌کنند.

• اسکیزوفرنی بر عملکرد شغلی و آموزشی و به طور کلی تمام جنبه‌های زندگی فرد تاثیرگذار است و یکی از مهمترین دلایل ناتوانی اجتماعی و اقتصادی محسوب می‌شود.

• احتمال مرگ زودرس در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی دو تا سه برابر بیشتر از عموم است و دلیل آن نیز بیماری‌های قابل پیشگیری مانند بیماری‌های قلبی عروقی، بیماری‌های متابولیکی مانند دیابت و انواع عفونت برآورد شده است.

• انگ، تبعیض اجتماعی و نقض حقوق بشر در این افراد در بسیاری نقاط دنیا دیده می‌شود.

• اسکیزوفرنی قابل درمان است. درمان‌های دارویی و روان درمانی در این افراد بسیار موثر گزارش شده است.

اسکیزوفرنی از زمان تمدن اولیه وجود داشته است و ثبت شواهد مرتبط با آن به دهه ۱۷۰۰ بازمی‌گردد. با این حال بندیکت مورل، روان‌پزشک فرانسوی در سال ۱۸۰۹ شروع به مشاهدات اولیه در مورد آن‌چه کرد که بعدها به‌عنوان اسکیزوفرنی شناخته شد و جزئیات اولیه مرتبط با آن و موارد مربوط به سلامت روان در سال ۱۸۸۷ توسط امیل کریپلین مستند شد.

اوایل دهه ۱۹۰۰ و به‌طور دقیق‌تر در سال ۱۹۱۱، روان‌پزشک سوئیسی یوگن بلولر نام اسکیزوفرنی را برای توصیف جدایی از واقعیت که مشخصه این اختلال روانی است، ابداع کرد و موجب شد این بیماری به رسمیت شناخته شود. اواسط دهه ۱۹۵۰ دانشمندان کلرپرومازین (یک داروی ضد روان‌پریشی) را به‌عنوان یک راه‌حل درمانی ارائه کردند و انقلابی در درمان روان‌پزشکی و درک این اختلال به‌طور کلی رخ داد.

محققان در سال ۱۹۷۷ شواهدی از یک مؤلفه ژنتیکی مهم در اسکیزوفرنی کشف کردند که نشان می‌دهد این بیماری اغلب در خانواده‌ها وجود دارد.

درمان مناسب آن پس از طی کردن رویه‌های پزشکی قانونی، سال ۱۹۸۰ اتخاذ و نسخه سوم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی منتشر شد. در سال ۱۹۸۶ انجمن جهانی روان‌پزشکی یک کمپین جهانی برای مبارزه با انگ مرتبط با اسکیزوفرنی راه‌اندازی و در سال ۲۰۱۲ جهان اولین روز جهانی آگاهی از اسکیزوفرنی را برای گسترش درک و آگاهی از این بیماری برگزار کرد.

امروزه از اسکیزوفرنی به عنوان یک بیماری مغزی نام برده می شود که با اختلالات شناختی و هیجانی آشکار همراه است؛ از این رو شاید دیگر واژه اسکیزوفرنی نام چندان مناسبی برای این بیماری نباشد و بهتر باشد آن را اختلال یا بیماری 'گسست شناختی رفتاری زودرس' نامید.